Tác dụng phụ của Liệu pháp nội tiết (Hormonal Therapy) phổ biến

Liệu pháp nội tiết là một trong những phương pháp điều trị phổ biến trong các bệnh liên quan đến hormon, đặc biệt trong ung thư vú và ung thư tuyến tiền liệt. Tuy nhiên, phương pháp này có thể gây ra nhiều tác dụng phụ ảnh hưởng đến các cơ quan và chức năng trong cơ thể. Dưới đây là tác dụng phụ của liệu pháp nội tiết thường gặp:

Tác dụng phụ của Liệu pháp nội tiết

Liệu pháp nội tiết thay đổi nồng độ hormone trong cơ thể, dẫn đến:

• Bốc hỏa: Tình trạng nóng bừng và đỏ mặt đột ngột, thường xảy ra vào ban đêm, ảnh hưởng đến giấc ngủ.
• Đổ mồ hôi: Đổ mồ hôi nhiều, nhất là vào ban đêm, gây mất nước và mệt mỏi.
• Thay đổi tâm trạng: Người bệnh dễ bị trầm cảm, lo âu hoặc cáu gắt. Tác dụng phụ này thường xuất hiện khi cơ thể giảm hoặc mất đi sự cân bằng hormone tự nhiên.

Khuyến nghị: Áp dụng các phương pháp giảm stress như thiền định, yoga hoặc tham vấn chuyên gia tâm lý khi cần.

Tác động lên hệ xương

• Giảm mật độ xương: Sử dụng lâu dài các thuốc như Aromatase Inhibitors hoặc các chất ức chế hormone khác có thể làm giảm mật độ xương, gây loãng xương.
• Tăng nguy cơ gãy xương: Đặc biệt ở phụ nữ sau mãn kinh và người cao tuổi, nguy cơ gãy xương hông, cột sống, hoặc cổ tay cao hơn bình thường.

Khuyến nghị: Bổ sung canxi và vitamin D theo chỉ định của bác sĩ. Thực hiện các bài tập nhẹ nhàng như đi bộ, tập yoga để tăng cường sức mạnh xương khớp.

Tác động lên hệ sinh sản

• Rối loạn kinh nguyệt: Ở phụ nữ tiền mãn kinh, chu kỳ kinh nguyệt có thể trở nên không đều hoặc bị ngưng hoàn toàn.
• Giảm ham muốn tình dục: Tình trạng giảm ham muốn, khô âm đạo hoặc đau rát khi quan hệ thường gặp ở cả nam và nữ.
• Tác động đến sinh sản: Liệu pháp nội tiết có thể gây vô sinh tạm thời hoặc lâu dài ở một số trường hợp.

Khuyến nghị: Sử dụng chất bôi trơn âm đạo hoặc liệu pháp estrogen tại chỗ theo hướng dẫn. Tham khảo ý kiến bác sĩ về bảo tồn khả năng sinh sản trước khi điều trị.

Tác dụng phụ của liệu pháp nội tiết tác động lên hệ tim mạch

• Huyết khối: Liệu pháp nội tiết, đặc biệt các thuốc chứa estrogen, có thể tăng nguy cơ hình thành cục máu đông, dẫn đến nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ.
• Tăng nguy cơ bệnh lý mạch vành: Một số liệu pháp nội tiết có thể làm tăng cholesterol LDL và giảm HDL, gây xơ vữa động mạch.

Khuyến nghị: Theo dõi thường xuyên lipid máu và huyết áp. Duy trì lối sống lành mạnh với chế độ ăn ít chất béo bão hòa, nhiều rau xanh và ngũ cốc nguyên hạt.

Các tác dụng phụ của liệu pháp nội tiết khác

• Tăng cân: Một số bệnh nhân có xu hướng tăng cân khi dùng thuốc nội tiết.
• Mệt mỏi: Tình trạng mệt mỏi và thiếu năng lượng có thể xảy ra, đặc biệt ở giai đoạn đầu điều trị.
• Đau khớp và cơ: Đau nhức cơ xương, khớp, đặc biệt ở bệnh nhân dùng thuốc ức chế Aromatase.

Khuyến nghị: Nghỉ ngơi đầy đủ và thực hiện các bài tập nhẹ nhàng. Hỏi ý kiến bác sĩ về các loại thuốc giảm đau an toàn.

Lời khuyên quan trọng

• Tác dụng phụ của liệu pháp nội tiết có thể khác nhau tùy thuộc vào loại thuốc sử dụng (ví dụ: Tamoxifen, Aromatase Inhibitors, GnRH agonists).
• Người bệnh nên báo cáo ngay với bác sĩ khi gặp các triệu chứng bất thường để được điều chỉnh phác đồ kịp thời.
• Thực hiện các biện pháp phòng ngừa như theo dõi sức khỏe định kỳ, kiểm tra mật độ xương, và duy trì chế độ ăn uống lành mạnh.

Liệu pháp nội tiết là phương pháp điều trị hiệu quả nhưng cần được thực hiện dưới sự giám sát chặt chẽ của bác sĩ chuyên khoa. Việc nhận biết và kiểm soát tác dụng phụ không chỉ giúp cải thiện chất lượng sống mà còn tăng hiệu quả điều trị.

Đội ngũ biên soạn: Nhà Thuốc An Tâm