Sunitinib (tên thương mại: thuốc Sutent), khi sử dụng làm liệu pháp đầu tay, đã chứng minh hiệu quả vượt trội so với giả dược trong điều trị các bệnh nhân mắc u pheochromocytoma ác tính (MPPGL) và paragangliomas, theo kết quả từ thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 2 có đối chứng ngẫu nhiên FIRSTMAPPP (NCT01371201). Thử nghiệm này được trình bày tại Hội nghị ESMO năm 2021.
Thông tin chung về thử nghiệm FIRSTMAPPP
U pheochromocytoma và paragangliomas ác tính (MPPGL) là dạng ung thư cực kỳ hiếm gặp với tỷ lệ mắc hàng năm dưới 1 người trên mỗi triệu dân. Các khối u này có tính mạch máu cao, phát sinh từ tủy thượng thận và hệ thống hạch thần kinh ngoại biên, đồng thời có sự biểu hiện mạnh mẽ của các yếu tố tăng trưởng nội mô mạch máu (VEGF), tiểu cầu (PDGF), và thụ thể VEGFR-1/2.
Theo GS. Eric Baudin, đây là lần đầu tiên kết quả của nghiên cứu lâm sàng ngẫu nhiên, mù đôi, giai đoạn 2 FIRSTMAPPP được công bố. Nghiên cứu này đánh giá hiệu quả của sunitinib so với giả dược trong điều trị bệnh nhân MPPGL.
Thiết kế thử nghiệm
- Bệnh nhân tham gia: Những bệnh nhân mắc u pheochromocytoma ác tính hoặc paragangliomas không thể phẫu thuật được, với bệnh tiến triển.
- Phân nhóm: Các bệnh nhân được ngẫu nhiên chia làm hai nhóm với tỷ lệ 1:1, một nhóm nhận 37,5 mg sunitinib hàng ngày và một nhóm dùng giả dược. Việc phân nhóm cũng được chia theo tình trạng đột biến SDHB và giai đoạn điều trị.
- Tiêu chuẩn chính: Thời gian sống không bệnh tiến triển (PFS) sau 12 tháng theo tiêu chí RECIST 1.1.
- Các tiêu chí phụ: Tổng thời gian sống (OS), thời gian đến khi bệnh tiến triển, thời gian đáp ứng và an toàn.
Các bệnh nhân được đánh giá định kỳ mỗi 12 tuần. Khi bệnh tiến triển, họ có thể được chuyển nhóm để nhận sunitinib.
Kết quả chính
Tổng cộng có 78 bệnh nhân ung thư thận tham gia thử nghiệm, trong đó:
- 32% có đột biến SDHB
- 40% nhận điều trị lần đầu
- 60% có di căn xương
- 40% bị tăng huyết áp
Thời gian theo dõi trung vị là 27,2 tháng.
Trong số 39 bệnh nhân điều trị bằng sunitinib, 35,9% không có bệnh tiến triển sau 1 năm, so với 18,9% ở nhóm giả dược, đáp ứng được tiêu chí chính của thử nghiệm. Trung vị PFS ở nhóm sunitinib là 8,9 tháng (khoảng tin cậy 95%, 5,5-12,7 tháng) so với 3,6 tháng (khoảng tin cậy 95%, 3,1-6,1 tháng) ở nhóm giả dược.
Thời gian điều trị trung vị bằng sunitinib là 11 tháng (khoảng từ 0 đến 37 tháng), so với 4 tháng ở nhóm giả dược (khoảng từ 0 đến 35 tháng), trong đó 87% bệnh nhân giả dược sau đó được chuyển sang điều trị bằng sunitinib.
Kết quả phụ thuộc vào đột biến SDHB
Trong số bệnh nhân có đột biến SDHB:
- 50% có đáp ứng một phần (6 bệnh nhân).
- 33% có bệnh ổn định (4 bệnh nhân).
- 17% có bệnh tiến triển (2 bệnh nhân).
Tác dụng phụ
61% bệnh nhân gặp các tác dụng phụ từ độ 3 trở lên:
- Nhóm sunitinib: 72% bệnh nhân gặp tác dụng phụ.
- Nhóm giả dược: 51% bệnh nhân gặp tác dụng phụ.
Các tác dụng phụ phổ biến bao gồm:
- Mệt mỏi: 18% (sunitinib) so với 3% (giả dược).
- Tăng huyết áp: 10% (sunitinib) so với 6% (giả dược).
- Đau xương: 10% (giả dược) nhưng không xảy ra ở nhóm sunitinib.
Việc giảm liều xảy ra ở 59% nhóm sunitinib so với 13% nhóm giả dược. Ba trường hợp tử vong xảy ra trong nhóm sunitinib, nhưng chỉ có 1 ca được cho là liên quan đến thuốc.
Tác động thực tiễn
Kết luận từ GS. Baudin: “Đây là mức độ bằng chứng cao nhất từng đạt được trong căn bệnh hiếm này. Sunitinib đang trở thành một lựa chọn điều trị khả thi, với những bằng chứng mạnh mẽ nhất về hoạt động chống khối u trong pheochromocytoma ác tính tiến triển.”
BS. Rocio Garcia-Carbonero từ Bệnh viện Đại học Doce de Octubre ở Madrid cho biết, “Đây là một thử nghiệm tích cực; sunitinib có hoạt tính trong nhóm bệnh nhân này. Hiệu quả đặc biệt quan trọng ở các khối u có đột biến SDHB. An toàn có thể quản lý được và hợp lý.”
Author(s): Kristie L. Kahl
Đội ngũ biên tập viên Nhà Thuốc An Tâm
Nguồn tham khảo
Baudin E, Goichot B, Berruti A, et al. First International Randomized Study in Malignant Progressive Pheochromocytoma and Paragangliomas (FIRSTMAPPP): An academic double-blind trial investigating sunitinib. Annals of Oncology. 2021;32(suppl_5): S621-S625.




