Dịch truyền Glucose 5% Fresenius Kabi điều trị thiếu hụt carbohydrat

1. Thông tin chung

Thuốc Glucose 5% Fresenius Kabi là một trong những sản phẩm dịch truyền phổ biến nhất tại các cơ sở y tế. Sản phẩm được sản xuất bởi Fresenius Kabi – thương hiệu dược phẩm uy tín toàn cầu, đảm bảo các tiêu chuẩn khắt khe về vô khuẩn và nội độc tố.

Thông tin chi tiết:

Số đăng ký: 893110238000.

Dạng bào chế: Dung dịch tiêm truyền.

Quy cách: Chai x 500ml.

Thành phần: Glucose.

Nhà sản xuất: FRESENIUS KABI.

Nước sản xuất: Việt Nam.

Xuất xứ thương hiệu: Đức.

Thuốc cần kê toa: Có.

2. Thành phần của thuốc

Mỗi chai Glucose 5% Fresenius Kabi (ví dụ chai 250ml) chứa:

Hoạt chất chính: Glucose monohydrat (tương đương với Glucose khan): 12,5g (Nồng độ 5% w/v).

Tá dược: Nước cất pha tiêm vừa đủ.

Áp suất thẩm thấu: Khoảng 278 mOsm/l (Đẳng trương với huyết tương).

Năng lượng cung cấp: Khoảng 200 kcal/lít.

3. Công dụng của thuốc

Thuốc Glucose 5% Fresenius Kabi được chỉ định trong các trường hợp sau:

Cung cấp năng lượng: Dùng trong chế độ dinh dưỡng lâm sàng cho bệnh nhân không thể ăn uống qua đường miệng.

Điều trị hạ đường huyết: Dùng trong các trường hợp hạ đường huyết do suy dinh dưỡng, ngộ độc rượu hoặc dùng quá liều thuốc hạ đường huyết.

Bù nước: Điều trị mất nước đẳng trương hoặc mất nước ưu trương (mất nước > mất điện giải).

Làm dung môi pha truyền: Dùng để pha loãng các thuốc tiêm truyền tương thích khác trước khi đưa vào cơ thể.

4. Dược lực học

Dịch truyền/ chất dinh dưỡng.

Mã ATC: B05B A03 – Glucose là đường đơn 6 carbon, dùng tiêm truyền tĩnh mạch để điều trị thiếu hụt glucose và dịch.

Glucose là nguồn năng lượng chính cho tế bào, đặc biệt là não bộ. Mặc dù dung dịch Glucose 5% là đẳng trương khi ở trong chai (in vitro), nhưng đặc tính sinh lý của nó lại rất đặc biệt:

Sau khi truyền vào cơ thể, Glucose sẽ được các tế bào hấp thu và chuyển hóa rất nhanh để tạo năng lượng. Khi đó, thành phần còn lại chủ yếu là nước tự do. Do vậy, về mặt sinh lý (in vivo), Glucose 5% hoạt động như một dung dịch nhược trương.

Lưu ý chuyên môn: Chính vì cơ chế này, không được sử dụng Glucose 5% để hồi sức chống sốc (như sốc giảm thể tích, tụt huyết áp) vì nước sẽ nhanh chóng thoát ra khỏi lòng mạch đi vào tế bào, không giúp duy trì huyết áp mà còn có thể gây phù não.

5. Dược động học

Hấp thu: Khi tiêm truyền tĩnh mạch, glucose đi thẳng vào hệ tuần hoàn, sinh khả dụng đạt 100%.

Chuyển hóa: Glucose được chuyển hóa thành carbon dioxide (CO2) và nước, đồng thời giải phóng năng lượng.

Thải trừ: Nếu lượng glucose truyền vào vượt quá ngưỡng thận (khoảng 160-180 mg/dL), phần dư thừa sẽ được thải trừ qua nước tiểu.

6. Cách dùng và liều dùng thuốc

Cách dùng

Thuốc dùng qua đường tiêm truyền tĩnh mạch chậm.

Kỹ thuật tiêm truyền phải được thực hiện bởi nhân viên y tế (bác sĩ hoặc điều dưỡng) có chuyên môn.

Xử trí khi thoát mạch (vỡ ven): Nếu thấy chỗ tiêm sưng đau, cần ngừng truyền ngay lập tức. Glucose 5% dù ít gây hoại tử hơn các loại ưu trương nhưng vẫn có thể gây viêm mô tế bào. Cần chườm ấm/lạnh tùy chỉ định và nâng cao chi.

Liều dùng

Liều dùng phụ thuộc chặt chẽ vào độ tuổi, cân nặng và tình trạng lâm sàng (đường huyết, điện giải). Dưới đây là liều tham khảo chuẩn:

Đối tượng	Liều lượng tham khảo	Tốc độ truyền tối đa (Lưu ý quan trọng)
Người lớn	500ml – 3000ml/ngày (Tùy nhu cầu năng lượng và nước)	Không quá 0.5g Glucose/kg/giờ   (Tương đương khoảng 10ml dịch 5%/kg/giờ).
Trẻ em	Tính theo cân nặng và nhu cầu bù dịch cơ bản	Cần kiểm soát chặt chẽ bằng bơm tiêm điện để tránh quá tải dịch.

Cảnh báo: Tốc độ truyền quá nhanh có thể gây tăng đường huyết, niệu thẩm thấu (gây mất nước ngược lại) và rối loạn điện giải nghiêm trọng.

7. Tác dụng phụ thuốc

Dù là dịch truyền phổ biến, Glucose 5% Fresenius Kabi vẫn có thể gây ra các tác dụng không mong muốn:

Tần suất	Tác dụng phụ
Thường gặp	Tăng đường huyết, kích ứng tại vị trí tiêm (đau, sưng, viêm tĩnh mạch). Rối loạn điện giải: Hạ Kali máu, hạ Magie máu, hạ Phospho máu.
Nghiêm trọng	Phù dung nạp, phù phổi cấp, suy tim (do quá tải dịch). Ngộ độc nước, hạ Natri máu (đặc biệt nguy hiểm ở trẻ em).

8. Lưu ý khi dùng thuốc

Chống chỉ định

Tuyệt đối không sử dụng Glucose 5% Fresenius Kabi trong các trường hợp:

Tai biến mạch máu não cấp tính: Đặc biệt trong 24 giờ đầu của đột quỵ thiếu máu cục bộ. Đường huyết cao làm tăng chuyển hóa yếm khí, sinh ra acid lactic gây tổn thương não nặng nề hơn.

Chấn thương sọ não: Do nguy cơ tăng áp lực nội sọ.

Mẫn cảm với bất kỳ thành phần nào của thuốc (ví dụ dị ứng ngô/bắp nếu glucose chiết xuất từ ngô).

Hôn mê tăng thẩm thấu, đái tháo đường mất bù.

Tình trạng thừa nước, phù nề (suy tim mất bù, xơ gan cổ trướng, phù phổi).

Thận trọng khi sử dụng

Đây là phần quan trọng nhất mà bệnh nhân và người nhà cần lưu ý:

Với người nghiện rượu hoặc suy dinh dưỡng nặng: Bắt buộc phải bổ sung Vitamin B1 (Thiamin) trước khi truyền Glucose. Việc truyền đường đơn độc sẽ làm cạn kiệt kho dự trữ B1, gây ra hội chứng não Wernicke (biến chứng thần kinh nguy hiểm) hoặc hội chứng nuôi ăn lại (Refeeding syndrome).

Tương kỵ với truyền máu: Không được truyền dung dịch Glucose cùng lúc, trước hoặc sau khi truyền máu qua cùng một bộ dây truyền. Glucose có thể làm vỡ hồng cầu (tán huyết) hoặc gây hiện tượng ngưng kết giả.

Với bệnh nhân đái tháo đường: Cần theo dõi sát sao chỉ số đường huyết và có thể cần bổ sung Insulin để kiểm soát.

Với trẻ em: Trẻ em có khả năng điều hòa điện giải kém hơn người lớn. Truyền Glucose không chứa điện giải dễ dẫn đến hạ Natri máu, gây co giật hoặc tổn thương não.

Khả năng lái xe và vận hành máy móc

Thuốc không ảnh hưởng đến khả năng lái xe và vận hành máy móc. Tuy nhiên, tình trạng hạ đường huyết hoặc tăng đường huyết quá mức của bệnh lý nền có thể gây nguy hiểm.

Thời kỳ mang thai

Dung dịch Glucose 5% có thể sử dụng cho phụ nữ mang thai khi thật sự cần thiết. Tuy nhiên, cần thận trọng khi truyền trong quá trình chuyển dạ vì có thể gây tăng tiết insulin ở thai nhi, dẫn đến nguy cơ hạ đường huyết ở trẻ sơ sinh ngay sau khi chào đời.

Thời kỳ cho con bú

Có thể sử dụng bình thường theo chỉ định của bác sĩ.

9. Tương tác thuốc

Tương tác vật lý: Glucose 5% có tính acid nhẹ (pH 3.5 – 6.5), có thể gây kết tủa hoặc mất hoạt tính một số loại thuốc kháng sinh hoặc thuốc sinh học khi pha chung. Luôn kiểm tra tính tương thích trước khi pha.

Tương tác với máu: Như đã đề cập ở mục Thận trọng, gây tán huyết/ngưng kết giả.

10. Bảo quản

Bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát, nhiệt độ dưới 30°C.

Tránh ánh nắng trực tiếp.

Chỉ sử dụng khi dung dịch trong suốt, không có vẩn đục và chai không bị rò rỉ.

Dùng ngay sau khi mở nắp, phần thuốc thừa phải hủy bỏ, không để dành cho lần sau.

Bài viết trên chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Đọc giả chỉ nên thực hiện theo đúng chỉ định của bác sĩ đang điều trị cho bạn Nhà Thuốc An Tâm từ chối trách nhiệm nếu có vấn đề xảy ra.