Dung dịch tiêm Xenetix 300mg/ml dùng trong chuẩn đoan chụp Xquang

1. Thông tin chung

Thuốc Xenetix 300 là một trong những loại thuốc cản quang thế hệ mới được sử dụng rộng rãi tại các bệnh viện và phòng khám chấn đoán hình ảnh. Sản phẩm thuộc nhóm thuốc cản quang có chứa Iod, tan trong nước, loại không ion hóa và có độ thẩm thấu thấp (Low-osmolar). Đặc tính này giúp Xenetix 300 an toàn hơn và giảm thiểu các tác dụng không mong muốn so với các dòng thuốc cản quang thế hệ cũ.

Tên biệt dược: Xenetix 300.

Hoạt chất chính: Iobitridol.

Nhóm thuốc: Thuốc cản quang có chứa Iod.

Dạng bào chế: Dung dịch tiêm.

Quy cách đóng gói: Lọ 50ml, 100ml, 500ml (tùy nhu cầu sử dụng tại cơ sở y tế).

Nhà sản xuất: Guerbet (Pháp).

2. Thành phần của thuốc

Trong mỗi lọ thuốc Xenetix 300, thành phần hoạt chất được tính toán chính xác để đảm bảo độ cản quang tối ưu:

Hoạt chất: Mỗi 1 ml dung dịch chứa 658,1 mg Iobitridol (tương đương với 300 mg Iod nguyên tố).

Hàm lượng Iod: Lọ 50ml chứa 15g Iod; Lọ 100ml chứa 30g Iod.

Tá dược: Vừa đủ (bao gồm Trometamol, Natri calci edetat, nước cất pha tiêm…).

3. Công dụng của thuốc

Thuốc Xenetix 300 được chỉ định sử dụng để làm rõ hình ảnh các cơ quan nội tạng và mạch máu trong các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh, bao gồm:

Chụp đường niệu qua tĩnh mạch (UIV): Đánh giá chức năng thận và đường tiết niệu.

Chụp cắt lớp vi tính (CT Scanner): Chụp sọ não, lồng ngực, ổ bụng, toàn thân.

Chụp mạch máu số hóa xóa nền (DSA): Giúp quan sát chi tiết các tổn thương mạch máu.

Chụp động mạch và chụp tim mạch: Đánh giá hẹp, tắc động mạch hoặc các bệnh lý tim bẩm sinh.

Chụp X-quang khớp: Hỗ trợ chẩn đoán các bệnh lý tại ổ khớp.

4. Dược lực học

Iobitridol (hoạt chất của Xenetix) là một chất cản quang hữu cơ có chứa Iod.

Các nguyên tử Iod trong phân tử thuốc có khả năng hấp thụ tia X mạnh hơn so với các mô mềm xung quanh. Khi tiêm vào cơ thể, thuốc sẽ làm “sáng” các mạch máu hoặc cơ quan đích trên phim chụp, giúp bác sĩ phân biệt rõ ràng giữa mô bệnh và mô lành.

Là thuốc cản quang không ion hóa, Xenetix 300 ít ảnh hưởng đến hệ tim mạch và có độ dung nạp tốt hơn so với các loại thuốc ion hóa áp lực thẩm thấu cao.

5. Dược động học

Hấp thu: Sau khi tiêm vào mạch máu, Iobitridol phân bố nhanh chóng trong hệ thống tuần hoàn và khoang ngoại bào. Thuốc không liên kết với protein huyết tương.

Chuyển hóa: Iobitridol không bị chuyển hóa trong cơ thể.

Thải trừ: Thuốc được đào thải chủ yếu qua thận (nước tiểu) ở dạng chưa biến đổi. Ở người có chức năng thận bình thường, thuốc được thải trừ rất nhanh (khoảng 50% liều dùng được thải ra trong vòng 2 giờ đầu).

6. Cách dùng thuốc

Cách dùng

Thuốc được dùng qua đường tiêm hoặc truyền tĩnh mạch, tiêm động mạch tùy thuộc vào kỹ thuật chụp.

Việc tiêm thuốc phải được thực hiện bởi cán bộ y tế tại các cơ sở có đầy đủ trang thiết bị cấp cứu để xử lý kịp thời nếu có phản ứng phản vệ.

Liều dùng

Lưu ý quan trọng từ Dược sĩ: Các liều lượng dưới đây chỉ mang tính chất tham khảo. Bác sĩ Chẩn đoán hình ảnh sẽ quyết định liều chính xác dựa trên: Cân nặng, chỉ số chức năng thận (eGFR), loại máy chụp (đa dãy đầu dò) và vùng cơ thể cần khảo sát.

Dưới đây là bảng liều dùng trung bình thường được áp dụng:

7. Tác dụng phụ thuốc

Mặc dù Xenetix 300 là thuốc thế hệ mới an toàn cao, nhưng vẫn có nguy cơ xảy ra tác dụng không mong muốn. Người bệnh cần theo dõi và thông báo ngay cho bác sĩ nếu gặp các dấu hiệu sau:

Phản ứng nhẹ (Thường gặp): Cảm giác nóng bừng trong người, buồn nôn, nôn, đỏ da tạm thời. Các triệu chứng này thường tự hết.

Phản ứng trung bình (Ít gặp): Nổi mề đay, ngứa, khó thở nhẹ, hạ huyết áp thoáng qua.

Phản ứng nặng/Sốc phản vệ (Hiếm gặp nhưng nguy hiểm):

Phù nề thanh quản (khó thở dữ dội, rít cổ họng).

Tụt huyết áp trụy mạch, ngất xỉu.

Co thắt phế quản nặng.

Ngừng tim.

Phản ứng có thể xảy ra ngay lập tức (trong vòng 1 giờ) hoặc muộn (sau vài giờ đến vài ngày). Bệnh nhân cần ở lại bệnh viện theo dõi ít nhất 30 phút sau khi tiêm.

8. Lưu ý khi dùng thuốc

Chống chỉ định

Không sử dụng Xenetix 300 trong các trường hợp sau:

Người có tiền sử quá mẫn hoặc dị ứng nặng với Iobitridol hoặc bất cứ thành phần nào của thuốc.

Người có tiền sử nhiễm độc tuyến giáp (cường giáp) chưa được kiểm soát.

Chụp tủy sống (Myelography): Tuyệt đối không dùng Xenetix 300 cho kỹ thuật này do nguy cơ gây độc thần kinh nghiêm trọng.

Phụ nữ có thai: Chống chỉ định chụp tử cung – vòi trứng (Hysterosalpingography).

Thận trọng khi sử dụng

Bệnh nhân cần thông báo ngay cho bác sĩ nếu thuộc các nhóm đối tượng sau để có phương án dự phòng:

Tiền sử dị ứng: Đã từng bị sốc phản vệ với thuốc cản quang, dị ứng hải sản, hoặc bị hen suyễn (nguy cơ co thắt phế quản).

Suy thận: Cần kiểm tra chỉ số Creatinin/eGFR trước khi chụp. Bệnh nhân suy thận có nguy cơ bị Bệnh thận do thuốc cản quang (CIN).

Bệnh nhân tiểu đường đang dùng Metformin: Xem kỹ phần tương tác thuốc.

Mất nước: Tình trạng mất nước làm tăng nguy cơ suy thận cấp.

Khả năng lái xe và vận hành máy móc

Thuốc không ảnh hưởng đáng kể, tuy nhiên nếu sau khi chụp bệnh nhân cảm thấy chóng mặt hoặc mệt mỏi thì không nên lái xe ngay.

Thời kỳ mang thai

Việc chụp X-quang và dùng thuốc cản quang ở phụ nữ mang thai cần hết sức hạn chế và chỉ thực hiện khi thực sự cần thiết do nguy cơ ảnh hưởng tuyến giáp của thai nhi. Bác sĩ sẽ cân nhắc kỹ giữa lợi ích và nguy cơ.

Thời kỳ cho con bú

Một lượng nhỏ thuốc cản quang có thể bài tiết qua sữa mẹ. Để an toàn tuyệt đối, các chuyên gia thường khuyên ngừng cho con bú trong vòng 24 giờ sau khi dùng thuốc Xenetix.

9. Tương tác thuốc

Đây là phần cực kỳ quan trọng, đặc biệt với bệnh nhân mạn tính:

Metformin (Thuốc điều trị tiểu đường): Sự kết hợp giữa thuốc cản quang Iod và Metformin ở bệnh nhân suy thận có thể gây nhiễm toan lactic (tình trạng nguy hiểm). Bác sĩ có thể yêu cầu ngưng uống Metformin 48 giờ trước hoặc tại thời điểm chụp, và chỉ dùng lại sau 48 giờ nếu chức năng thận ổn định.

Thuốc chẹn Beta (Điều trị tăng huyết áp): Các thuốc này có thể làm giảm các phản ứng bù trừ của tim mạch và làm giảm hiệu quả của thuốc Adrenalin (thuốc cấp cứu sốc phản vệ).

Interleukin-2: Tiền sử điều trị bằng Interleukin-2 có thể làm tăng nguy cơ xảy ra các phản ứng chậm với thuốc cản quang (ngứa, ban đỏ, sốt).

10. Bảo quản

Giữ thuốc trong bao bì kín, tránh ánh sáng trực tiếp (ánh sáng có thể làm biến đổi chất lượng thuốc).

Nhiệt độ bảo quản dưới 30°C.

Kiểm tra kỹ lọ thuốc trước khi dùng: Nếu dung dịch đổi màu hoặc có vẩn đục, tuyệt đối không được sử dụng.

Để xa tầm tay trẻ em.

Bài viết trên chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Đọc giả chỉ nên thực hiện theo đúng chỉ định của bác sĩ đang điều trị cho bạn Nhà Thuốc An Tâm từ chối trách nhiệm nếu có vấn đề xảy ra.