Viên nén Stilnox 10mg điều trị rối loạn giấc ngủ ở người trưởng thành

1. Thông tin chung

Thuốc Stilnox 10mg là một trong những biệt dược gốc nổi tiếng nhất chứa hoạt chất Zolpidem, được sản xuất bởi Sanofi Winthrop Industrie (Pháp). Đây là giải pháp y tế được chỉ định trong điều trị ngắn hạn chứng mất ngủ nghiêm trọng, làm suy nhược hoặc gây kiệt sức cho bệnh nhân.

Thuốc thuộc nhóm thuốc an thần gây ngủ (Z-drugs), có cấu trúc hóa học khác với nhóm Benzodiazepin nhưng có tác dụng tương tự trong việc khởi phát giấc ngủ nhanh chóng.

2. Thành phần của thuốc

Mỗi viên nén bao phim Stilnox chứa:

• Hoạt chất chính: Zolpidem tartrate 10mg.
• Tá dược: Lactose monohydrat, cellulose vi tinh thể, hypromellose, natri starch glycolat, magie stearat, và các thành phần màng bao phim vừa đủ 1 viên.

3. Công dụng của thuốc

Stilnox 10mg hoạt động dựa trên cơ chế tác động chọn lọc lên thụ thể GABA-A alpha-1 tại thần kinh trung ương. Hãy tưởng tượng thụ thể này giống như một “công tắc tắt đèn” của não bộ. Khi Zolpidem gắn vào, nó kích hoạt cơ chế ức chế thần kinh, giúp não bộ thư giãn và đi vào giấc ngủ nhanh chóng.

Chỉ định điều trị:

• Mất ngủ không thường xuyên.
• Mất ngủ tạm thời.
• Mất ngủ mãn tính (chỉ dùng trong đợt điều trị ngắn hạn).

Thuốc giúp rút ngắn thời gian đi vào giấc ngủ, giảm số lần thức giấc giữa đêm và tăng tổng thời gian ngủ.

4. Dược lực học

Zolpidem là một thuốc an thần ngắn hạn thuộc nhóm imidazopyridine. Khác với benzodiazepine (tác động lên toàn bộ các tiểu đơn vị alpha), Zolpidem ưu tiên gắn kết trên thụ thể omega-1 (tiểu đơn vị alpha-1). Điều này giải thích tại sao thuốc có tác dụng gây ngủ mạnh mẽ nhưng ít gây giãn cơ và chống co giật hơn so với các thuốc nhóm benzodiazepine ở liều điều trị.

Tuy nhiên, người bệnh cần lưu ý: Dù cơ chế chọn lọc hơn, Zolpidem vẫn gây ức chế thần kinh trung ương và có thể ảnh hưởng đến hô hấp nếu dùng liều cao hoặc phối hợp thuốc sai cách.

5. Dược động học

Hấp thu: Thuốc hấp thu nhanh qua đường tiêu hóa. Sinh khả dụng tuyệt đối khoảng 70%. Nồng độ đỉnh trong huyết tương đạt được sau khoảng 0,5 – 3 giờ sau khi uống.

Phân bố: Tỷ lệ liên kết với protein huyết tương là 92%.

Chuyển hóa: Thuốc được chuyển hóa chủ yếu tại gan qua hệ men cytochrome P450 (CYP3A4).

Thải trừ: Thời gian bán thải (t1/2) ngắn, trung bình khoảng 2,4 giờ. Thuốc đào thải qua nước tiểu (60%) và phân (40%) dưới dạng chất chuyển hóa không còn hoạt tính.

6. Cách dùng và liều dùng thuốc

Cách dùng

• Uống thuốc ngay trước khi đi ngủ (khi đã nằm trên giường).
• Đảm bảo bạn có thể ngủ liên tục ít nhất 7 – 8 tiếng sau khi uống thuốc. Nếu bạn phải dậy sớm hơn, thuốc có thể chưa đào thải hết, gây lơ mơ và mất trí nhớ vào sáng hôm sau.
• Nuốt trọn viên thuốc với nước lọc. Không nhai, không nghiền nát.
• Không uống thuốc cùng hoặc ngay sau bữa ăn no, vì thức ăn có thể làm chậm tác dụng của thuốc.

Liều dùng

• Nữ giới: Liều khởi đầu khuyến cáo là 5 mg (1/2 viên)/lần/ngày.
• Nam giới: Liều khởi đầu có thể là 5 mg hoặc 10 mg (1/2 đến 1 viên)/lần/ngày.
• Người cao tuổi hoặc suy gan nhẹ/trung bình: Liều khuyến cáo là 5 mg (1/2 viên)/ngày. Người già đặc biệt nhạy cảm với thuốc, dùng liều cao dễ gây té ngã, lú lẫn.
• Liều tối đa: Không vượt quá 10 mg/ngày trong mọi trường hợp.
• Thời gian dùng: Ngắn nhất có thể. Không dùng quá 4 tuần (bao gồm cả thời gian giảm liều) để tránh lệ thuộc thuốc.

7. Tác dụng phụ thuốc

Bên cạnh tác dụng gây ngủ, Stilnox 10mg có thể gây ra các tác dụng không mong muốn.

Cảnh báo: Zolpidem có thể gây ra các hành vi phức tạp trong giấc ngủ như: Mộng du, lái xe khi ngủ (sleep-driving), nấu ăn, gọi điện thoại… trong khi bệnh nhân chưa tỉnh táo hoàn toàn. Bệnh nhân thường không nhớ gì về các hành động này sau khi thức dậy. Nếu gặp tình trạng này, phải ngưng thuốc ngay lập tức.

Các tác dụng phụ thường gặp:

• Hệ thần kinh: Buồn ngủ ban ngày, đau đầu, chóng mặt, làm trầm trọng thêm chứng mất ngủ (mất ngủ phản hồi).
• Tâm thần: Ảo giác, kích động, ác mộng.
• Tiêu hóa: Buồn nôn, đau bụng.
• Khác: Nhiễm trùng đường hô hấp trên, mệt mỏi.

Nguy cơ lệ thuộc thuốc: Trái ngược với một số quan điểm cũ cho rằng Zolpidem không gây nghiện, thực tế lâm sàng cho thấy sử dụng Stilnox kéo dài (quá 4 tuần) hoặc liều cao dẫn đến lệ thuộc cả về thể chất và tâm lý. Khi ngưng thuốc đột ngột, bệnh nhân có thể gặp hội chứng cai (vã mồ hôi, tim đập nhanh, lo âu, mất ngủ dữ dội hơn trước).

8. Lưu ý khi dùng thuốc

Chống chỉ định

Tuyệt đối không sử dụng Stilnox 10mg cho các trường hợp:

• Mẫn cảm với Zolpidem hoặc bất kỳ thành phần nào của thuốc.
• Suy hô hấp cấp hoặc mạn tính nặng.
• Hội chứng ngưng thở khi ngủ (Sleep Apnea).
• Suy gan nặng.
• Nhược cơ (Myasthenia gravis).

Thận trọng khi sử dụng

Bệnh nhân trầm cảm: Thuốc có thể làm tăng nguy cơ có ý định tự sát ở bệnh nhân trầm cảm chưa được điều trị ổn định.

Suy hô hấp: Mặc dù ít gây ức chế hô hấp hơn Benzodiazepin, nhưng vẫn cần thận trọng vì thuốc có thể làm giảm thông khí ở người có chức năng hô hấp kém.

Trẻ em: Chưa xác định được tính an toàn và hiệu quả cho trẻ em dưới 18 tuổi.

Khả năng lái xe và vận hành máy móc

Cảnh báo: Thuốc gây buồn ngủ, giảm sự tỉnh táo, nhìn mờ và giảm khả năng tập trung. Nguy cơ này tăng lên nếu ngủ không đủ 7-8 tiếng sau khi uống. Người bệnh không được lái xe hoặc vận hành máy móc ít nhất 8 giờ sau khi dùng thuốc.

Thời kỳ mang thai

Không nên dùng Stilnox trong thai kỳ, đặc biệt là 3 tháng cuối. Thuốc qua được nhau thai và có thể gây giảm trương lực cơ, suy hô hấp và hội chứng cai thuốc ở trẻ sơ sinh.

Thời kỳ cho con bú

Zolpidem bài tiết một lượng nhỏ qua sữa mẹ. Để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ, không nên sử dụng thuốc khi đang cho con bú.

9. Tương tác thuốc

Sự phối hợp thuốc không đúng cách có thể dẫn đến các phản ứng nguy hiểm, thậm chí tử vong.

Rượu, bia: Tuyệt đối không uống rượu khi dùng Stilnox. Cồn làm tăng mạnh tác dụng an thần, gây ức chế hô hấp và hôn mê.

Nhóm Opioid (Morphin, Codein, Tramadol…): Phối hợp Zolpidem với Opioid làm tăng nguy cơ an thần sâu, suy hô hấp, hôn mê và tử vong.

Thuốc ức chế thần kinh trung ương khác (Thuốc chống loạn thần, thuốc ngủ khác, thuốc chống trầm cảm, thuốc kháng histamin gây ngủ): Làm tăng tác dụng ức chế thần kinh.

Ketoconazol: Làm tăng nồng độ Zolpidem trong máu, tăng độc tính.

Rifampicin: Làm giảm nồng độ và hiệu quả của Zolpidem.

10. Bảo quản

• Bảo quản thuốc nơi khô ráo, thoáng mát, nhiệt độ dưới 30°C.
• Tránh ánh sáng trực tiếp.
• Để xa tầm tay trẻ em. Việc trẻ em uống nhầm thuốc ngủ là vô cùng nguy hiểm.

Bài viết trên chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Đọc giả chỉ nên thực hiện theo đúng chỉ định của bác sĩ đang điều trị cho bạn Nhà Thuốc An Tâm từ chối trách nhiệm nếu có vấn đề xảy ra.