Bút tiêm Humalog Mix 75/25 KwikPen là thuốc gì? Công dụng và liều dùng

Bút tiêm Humalog Mix 75/25 KwikPen là một trong những giải pháp insulin hỗn hợp phổ biến, giúp kiểm soát đồng thời đường huyết sau ăn và đường huyết nền cho bệnh nhân đái tháo đường. Tuy nhiên, việc sử dụng bút tiêm insulin, đặc biệt là dạng hỗn dịch (màu đục) 75/25, đòi hỏi sự hiểu biết chính xác về cơ chế và kỹ thuật tiêm. Sử dụng sai cách có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như hạ đường huyết hoặc kiểm soát đường huyết không hiệu quả.

Bút tiêm Humalog Mix 75/25 KwikPen là thuốc gì?

Bút tiêm Humalog Mix 75/25 KwikPen là một thiết bị tiêm insulin đã được nạp sẵn thuốc, dùng trong điều trị bệnh đái tháo đường. Đây là một loại insulin hỗn hợp (insulin mix), có chứa hai loại insulin lispro với tỷ lệ đã được định sẵn để tối ưu hóa kiểm soát đường huyết.

Mỗi bút 3ml chứa 300 đơn vị insulin. Thành phần chính xác của hỗn dịch này là:

• 25% dung dịch insulin lispro: Đây là insulin tác dụng nhanh, giúp kiểm soát sự tăng vọt của đường huyết ngay sau bữa ăn.
• 75% hỗn dịch insulin lispro protamine (NPL): Đây là insulin tác dụng trung gian, được hấp thu chậm hơn để cung cấp mức insulin nền, giúp kiểm soát đường huyết giữa các bữa ăn và qua đêm.

Thông tin chi tiết sản phẩm Humalog Mix 75/25 KwikPen

• Tên thuốc: Humalog Mix 75/25 KwikPen.
• Hoạt chất: 25% Insulin Lispro (tác dụng nhanh) và 75% Hỗn dịch Insulin Lispro Protamine (tác dụng trung gian).
• Nồng độ: 100 đơn vị (U)/ml.
• Phân loại: Thuốc điều trị đái tháo đường, nhóm Insulin và tương tự (Insulin hỗn hợp).
• Dạng bào chế: Hỗn dịch tiêm (bút tiêm nạp sẵn).
• Quy cách đóng gói: Hộp 5 bút tiêm nạp sẵn, mỗi bút chứa 3ml (tương đương 300 đơn vị insulin).
• Nhà sản xuất: Eli Lilly and Company.

Cơ chế hoạt động

Hoạt tính chủ yếu của Humalog Mix 75/25 là điều hòa sự chuyển hóa glucose của cơ thể. Insulin lispro (cả hai dạng) kích thích tế bào (đặc biệt là cơ, gan và mô mỡ) hấp thu glucose từ máu, đồng thời ức chế gan sản xuất thêm glucose.

Sự kết hợp “2 trong 1” này mang lại lợi ích kép:

1. Thành phần 25% tác dụng nhanh (Insulin Lispro): Bắt đầu hoạt động nhanh (trong vòng 15 phút), cho phép bệnh nhân tiêm ngay trước bữa ăn. Nó hoạt động mạnh mẽ để xử lý lượng glucose từ thức ăn nạp vào, giúp hạ đường huyết sau ăn.
2. Thành phần 75% tác dụng trung gian (Insulin Lispro Protamine): Có thời gian khởi phát chậm hơn và kéo dài hơn, cung cấp một mức insulin nền ổn định. Điều này giúp duy trì kiểm soát đường huyết trong nhiều giờ sau khi tiêm, lấp đầy khoảng trống giữa các bữa ăn.

Nhờ cơ chế này, Humalog Mix 75/25 KwikPen giúp vừa kiểm soát đường huyết sau ăn, vừa cung cấp insulin nền chỉ với một mũi tiêm.

Chỉ định và chống chỉ định của Humalog Mix 75/25

Chỉ định

Bút tiêm Humalog Mix 75/25 KwikPen được chỉ định để điều trị cho bệnh nhân đái tháo đường (type 1 và type 2) cần insulin để duy trì mức đường huyết ổn định.

Chống chỉ định

• Không sử dụng thuốc cho bệnh nhân đang trong cơn hạ đường huyết.
• Không sử dụng nếu bệnh nhân có tiền sử quá mẫn với insulin lispro hoặc bất kỳ tá dược nào có trong thuốc.

Hướng dẫn sử dụng bút tiêm Humalog Mix 75/25 KwikPen

Việc sử dụng đúng kỹ thuật bút tiêm là rất quan trọng để đảm bảo liều lượng chính xác và giảm đau.

Bước 1: Kiểm tra bút tiêm

• Đọc kỹ nhãn trên bút để đảm bảo đây đúng là Humalog Mix 75/25 (nhãn màu xanh và đỏ tía) và còn hạn sử dụng.
• Nhìn vào dung dịch insulin bên trong. Humalog Mix 75/25 là dạng hỗn dịch, vì vậy nó phải có màu trắng đục sau khi trộn. Nếu thấy vón cục, lợn cợn hoặc trong suốt như nước, không sử dụng bút tiêm đó.

Bước 2: Trộn đều insulin

Đây là bước bắt buộc đối với insulin hỗn dịch.

• Xoay tròn bút tiêm giữa hai lòng bàn tay 10 lần.
• Dốc ngược bút lên xuống (góc 180 độ) 10 lần.
• Kiểm tra lại: Dung dịch phải có màu trắng đục đồng nhất.
• Tuyệt đối không lắc mạnh bút tiêm, vì điều này có thể tạo bọt và làm hỏng insulin hoặc tiêm không đủ liều.

Bước 3: Gắn kim và thử liều

• Luôn sử dụng một kim tiêm mới cho mỗi lần tiêm.
• Vặn kim tiêm thẳng vào đầu bút cho đến khi chắc chắn.
• Tháo nắp ngoài và nắp trong của kim.
• Thử liều (Prime): Xoay nút chọn liều đến vạch 2 đơn vị. Hướng bút lên trên, gõ nhẹ vào thân bút để bọt khí nổi lên. Bấm nút tiêm hết cỡ. Bạn phải thấy một giọt insulin xuất hiện ở đầu kim. Nếu không, lặp lại bước này (tối đa 4 lần) cho đến khi thấy insulin chảy ra.

Bước 4: Chọn liều và tiêm

• Xoay nút chọn liều đến số đơn vị mà bác sĩ đã chỉ định cho bạn.
• Chọn vị trí tiêm (bụng, đùi, mông hoặc mặt sau cánh tay). Luân phiên các vị trí tiêm mỗi ngày.
• Làm sạch vùng da.
• Cầm bút tiêm, đâm kim vuông góc (góc 90 độ) vào da.
• Dùng ngón tay cái bấm và giữ nút tiêm cho đến khi nút dừng lại.
• Tiếp tục giữ nút tiêm và đếm chậm đến 10 trước khi rút kim ra khỏi da. Điều này đảm bảo bạn nhận được toàn bộ liều thuốc.
• Sau khi tiêm, không xoa bóp vị trí tiêm. Hủy kim tiêm vào vật chứa vật sắc nhọn theo quy định.

Humalog Mix 75/25 nên được tiêm trong vòng 15 phút trước bữa ăn.

Các cảnh báo và thận trọng đặc biệt khi sử dụng

Hạ đường huyết

Đây là tác dụng phụ phổ biến và nguy hiểm nhất của insulin.

Triệu chứng: Run tay, vã mồ hôi, tim đập nhanh, chóng mặt, đói cồn cào, lú lẫn, nhìn mờ, cáu gắt.

Nguyên nhân: Dùng quá liều insulin, bỏ bữa, ăn ít hơn bình thường, tập thể dục quá sức, uống rượu bia.

Xử trí (khi còn tỉnh táo): Ngay lập tức ăn hoặc uống thứ gì đó có đường tác dụng nhanh (ví dụ: 3-4 viên kẹo, nửa ly nước trái cây, 1 muỗng canh đường hoặc mật ong). Luôn mang theo kẹo hoặc đường bên mình.

Xử trí (khi bất tỉnh): Cần sự trợ giúp y tế ngay lập tức, có thể cần tiêm glucagon.

Tương tác với Pioglitazone

Sử dụng đồng thời Humalog với các thuốc nhóm TZD (như Pioglitazone) đã được báo cáo là có thể gây ra hoặc làm nặng thêm tình trạng suy tim, đặc biệt ở những bệnh nhân có tiền sử bệnh tim mạch. Báo ngay cho bác sĩ nếu bạn gặp các triệu chứng như khó thở, mệt mỏi bất thường, hoặc sưng (phù) ở chân.

Chuyển đổi loại insulin

Bất kỳ sự thay đổi nào về loại insulin (ví dụ: từ hãng khác, từ loại insulin nền sang insulin hỗn hợp) đều phải được thực hiện dưới sự giám sát y tế chặt chẽ. Việc tự ý thay đổi có thể dẫn đến tăng hoặc hạ đường huyết nghiêm trọng.

Suy gan và suy thận

Bệnh nhân suy gan hoặc suy thận có thể có nhu cầu insulin thấp hơn. Cần theo dõi đường huyết chặt chẽ và bác sĩ có thể cần điều chỉnh liều lượng insulin của bạn.

Lái xe và vận hành máy móc

Hạ đường huyết có thể làm giảm khả năng tập trung và phản xạ. Hãy thận trọng khi lái xe hoặc vận hành máy móc. Nên kiểm tra đường huyết trước khi thực hiện các hoạt động này nếu bạn dễ bị hạ đường huyết.

Tương tác thuốc cần lưu ý

Một số loại thuốc có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của Humalog Mix 75/25. Hãy thông báo cho bác sĩ về tất cả các loại thuốc bạn đang sử dụng.

Các thuốc làm tăng nguy cơ hạ đường huyết

• Các thuốc điều trị đái tháo đường dạng uống khác.
• Thuốc chẹn beta (có thể che lấp triệu chứng hạ đường huyết).
• Thuốc ức chế men chuyển (ACE) (ví dụ: Captopril, Enalapril).
• Thuốc chống trầm cảm (nhóm MAOI, Fluoxetine).
• Aspirin (liều cao).

Các thuốc làm giảm hiệu quả của insulin (gây tăng đường huyết)

• Corticosteroid (ví dụ: Prednisone).
• Thuốc lợi tiểu (nhóm Thiazid).
• Thuốc tránh thai đường uống.
• Hormone tuyến giáp.
• Thuốc cường giao cảm (ví dụ: Epinephrine, Salbutamol).

Các tác dụng phụ thường gặp

Ngoài hạ đường huyết, các tác dụng phụ khác có thể bao gồm:

• Phản ứng tại chỗ tiêm: Đỏ, sưng, ngứa hoặc đau tại vị trí tiêm. Thường tự hết sau vài ngày.
• Loạn dưỡng mỡ: Teo mô mỡ hoặc phì đại mô mỡ (da dày lên) tại vị trí tiêm. Luân phiên vị trí tiêm có thể giúp ngăn ngừa tình trạng này.
• Dị ứng toàn thân (Hiếm gặp): Nổi mề đay, phát ban toàn thân, khó thở, thở khò khè, giảm huyết áp, mạch nhanh. Đây là một cấp cứu y tế, cần liên hệ bác sĩ ngay lập tức.
• Phù: Tích nước hoặc sưng ở bàn tay, bàn chân có thể xảy ra khi bắt đầu điều trị insulin.

Xử lý khi quên liều hoặc quá liều

Làm gì khi quên một liều?

• Hãy kiểm tra mức đường huyết của bạn ngay khi nhớ ra.
• Nếu đã gần đến thời điểm của liều kế tiếp, hãy bỏ qua liều đã quên và tiêm liều kế tiếp như bình thường.
• Không bao giờ tiêm gấp đôi liều để bù cho liều đã quên.
• Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ về cách xử trí cụ thể cho trường hợp của bạn, vì việc này phụ thuộc vào mức đường huyết và chế độ ăn uống của bạn.

Xử lý khi quá liều

• Quá liều insulin sẽ dẫn đến hạ đường huyết (xem mục cảnh báo ở trên).
• Các cơn hạ đường huyết nhẹ có thể được xử lý bằng cách uống glucose hoặc các sản phẩm có đường.
• Hạ đường huyết nặng vừa phải có thể điều trị bằng cách tiêm bắp hoặc tiêm dưới da glucagon.
• Nếu bệnh nhân hôn mê, cần đưa đến cơ sở y tế ngay lập tức để tiêm tĩnh mạch dung dịch glucose.

Hướng dẫn bảo quản bút tiêm

Bảo quản sai cách có thể làm hỏng insulin và giảm hiệu quả điều trị.

Bút chưa sử dụng

• Bảo quản trong tủ lạnh (ngăn mát), ở nhiệt độ từ 2°C đến 8°C.
• Không để trong ngăn đông đá. Nếu insulin bị đông lạnh, phải vứt bỏ ngay cả khi đã rã đông.
• Giữ trong hộp để tránh ánh sáng.

Bút đang sử dụng

• Sau khi tiêm mũi đầu tiên, bút có thể được bảo quản ở nhiệt độ phòng (dưới 30°C).
• Không cất lại bút đang dùng vào tủ lạnh (tiêm insulin lạnh có thể gây đau).
• Bút đang sử dụng phải được vứt bỏ sau 28 ngày, ngay cả khi vẫn còn insulin bên trong.
• Luôn đậy nắp bút khi không sử dụng để tránh ánh sáng.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Tiêm Humalog Mix 75/25 trước hay sau ăn?

Humalog Mix 75/25 nên được tiêm trong vòng 15 phút trước bữa ăn. Trong một số trường hợp đặc biệt, bác sĩ có thể cho phép tiêm ngay sau bữa ăn.

2 Tại sao phải xoay và dốc ngược bút Humalog Mix 75/25 trước khi tiêm?

Vì đây là dạng hỗn dịch (màu đục). Bạn cần trộn đều 2 thành phần (tác dụng nhanh và trung gian) để đảm bảo mỗi lần tiêm đều đủ liều lượng chính xác. Không trộn đều có thể dẫn đến hạ đường huyết (nếu tiêm quá nhiều phần tác dụng nhanh) hoặc tăng đường huyết (nếu tiêm quá nhiều phần tác dụng trung gian).

3. Bảo quản bút Humalog Mix 75/25 đang dùng trong tủ lạnh được không?

Không. Bút đang sử dụng cần được bảo quản ở nhiệt độ phòng (dưới 30°C) và dùng trong 28 ngày. Bảo quản lạnh bút đang dùng có thể ảnh hưởng đến chất lượng insulin và gây đau khi tiêm.

4. Quên tiêm Humalog Mix 75/25 thì phải làm gì?

Hãy kiểm tra đường huyết của bạn. Nếu gần với liều kế tiếp, hãy bỏ qua liều đã quên. Không bao giờ tiêm gấp đôi liều để bù. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ về cách xử trí cụ thể vì nó phụ thuộc vào mức đường huyết và bữa ăn của bạn.

Hình ảnh Bút tiêm Humalog Mix 75/25 KwikPen:

Đội ngũ biên tập viên nhà thuốc An Tâm

Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm y tế: Bài viết này cung cấp thông tin để bạn tham khảo và hiểu rõ hơn về thuốc, không thể thay thế cho lời khuyên, chẩn đoán hay chỉ định từ bác sĩ. Thuốc Humalog Mix là thuốc kê đơn đặc trị có nhiều nguy cơ. Bạn tuyệt đối không được tự ý mua và sử dụng thuốc nếu chưa được bác sĩ chuyên khoa thăm khám và kê đơn.