Thuốc tiêm Vitamin C Kabi 500mg/5ml phòng và điều trị bệnh Scorbut

1. Thông tin chung

Thuốc Vitamin C Kabi 500mg/5ml là thuốc kê đơn (ETC), thuộc nhóm vitamin và khoáng chất, được sản xuất bởi Công ty Cổ phần Fresenius Kabi Việt Nam. Đây là chế phẩm vô khuẩn dùng đường tiêm, được chỉ định nghiêm ngặt trong các trường hợp cơ thể thiếu hụt Vitamin C trầm trọng mà đường uống không đáp ứng được.

Việc sử dụng thuốc tiêm Vitamin C cần có sự chỉ định và giám sát của nhân viên y tế để đảm bảo an toàn, tránh nguy cơ sốc phản vệ.

Thông tin chi tiết:

• Số đăng ký: 893110402524.
• Dạng bào chế: Dung dịch tiêm.
• Quy cách: Hộp 1 Vỉ x 6 Ống.
• Thành phần: Vitamin C.
• Nhà sản xuất: CÔNG TY CỔ PHẦN FRESENIUS KABI VIỆT NAM.
• Nước sản xuất: Việt Nam.
• Xuất xứ thương hiệu: Đức.
• Thuốc cần kê toa: Có.

2. Thành phần của thuốc

Mỗi ống thuốc tiêm 5ml có chứa:

• Hoạt chất chính: Acid Ascorbic (Vitamin C) 500mg.
• Tá dược: Vừa đủ 5ml (bao gồm Natri hydroxid, nước cất pha tiêm, vv…).

3. Công dụng của thuốc

Thuốc Vitamin C Kabi 500mg/5ml được chỉ định điều trị trong các trường hợp sau:

• Phòng và điều trị đặc hiệu bệnh Scorbut (Scurvy) – một bệnh lý điển hình do thiếu Vitamin C gây chảy máu nướu răng, xuất huyết dưới da, chậm lành vết thương.
• Các trường hợp thiếu hụt Vitamin C cấp tính hoặc nghiêm trọng khi người bệnh không thể uống thuốc (do nôn ói, hôn mê, hoặc rối loạn hấp thu tại đường tiêu hóa).

Thuốc chỉ dùng đường tiêm khi thực sự cần thiết và có chỉ định của bác sĩ. Nếu người bệnh có thể ăn uống bình thường, đường uống luôn là ưu tiên hàng đầu.

4. Dược lực học

Vitamin C là một vitamin tan trong nước, cần thiết để tổng hợp colagen và các thành phần của mô liên kết. Cơ thể người không thể tạo ra được vitamin C cho bản thân mà phải lấy từ nguồn thức ăn. Thiếu hụt vitamin C sẽ dẫn đến bệnh scorbut. Thiếu hụt biểu hiện ở triệu chứng dễ chảy máu, thành mao mạch dễ vỡ, thiếu máu, tổn thương sụn và xương, chậm liền vết thương.

Acid ascorbic có khả năng khử trong nhiều phản ứng sinh học oxy hóa – khử. Có một số chức năng sinh học của acid ascorbic đã được xác định rõ ràng, gồm có sinh tổng hợp colagen, carnitin, catecholamin, tyrosin, corticosteroid, aldosteron. Acid ascorbic cũng đã tham gia như một chất khử trong hệ thống enzym chuyển hóa thuốc cùng với cytochrom P450. Hoạt tính của hệ thống enzym chuyển hóa thuốc này sẽ bị giảm nếu thiếu acid ascorbic.

Acid ascorbic còn điều hòa hấp thu, vận chuyển và dự trữ sắt.

Acid ascorbic là một chất bảo vệ chống oxy hóa hữu hiệu. Acid ascorbic loại bỏ ngay các loại oxy, nitơ phản ứng, các oxy tự do và các hypoclorid là những gốc tự do gây độc hại cho cơ thể.

Acid ascorbic trong bạch cầu đặc biệt quan trọng vì có ROS (Reactive oxygen species) phát sinh ra trong khi bạch cầu thực bào hoặc bạch cầu hoạt hóa do bị viêm nhiễm. Nồng độ ascorbat cao trong bạch cầu bảo vệ bạch cầu chống lại tổn thương oxy hóa mà không ức chế hoạt tính diệt khuẩn của tiểu thể thực bào. Hoạt tính chống oxy hóa của acid ascorbic cũng bảo vệ chống lại tổn thương phân hủy protein ở các vị trí viêm như ở khớp, phổi.

Acid ascorbic có thể điều hòa tổng hợp prostaglandin, có tác dụng giãn phế quản, giãn mạch và chống đông vón máu, khả năng chuyển acid folic thành acid folinic, chuyển hóa carbohydrat, tổng hợp lipid, protein, kháng nhiễm khuẩn và hô hấp tế bào.

5. Dược động học

Hấp thu: Không áp dụng.

Phân bố: Vitamin C phân bố rộng rãi trong các mô cơ thể. Nồng độ vitamin C cao được tìm thấy ở gan, bạch cầu, tiểu cầu, mô tuyến và thủy tinh thể của mắt. Khoảng 25% vitamin C trong huyết tương kết hợp với protein. Acid ascorbic đi qua được nhau thai và phân bố trong sữa mẹ.

Chuyển hóa: Acid ascorbic oxy hóa thuận nghịch thành acid dehydroascorbic. Một ít vitamin C chuyển hóa thành những hợp chất không có hoạt tính gồm ascorbic acid – 2 – sulfat và acid oxalic.

Thải trừ: Có một ngưỡng đào thải acid ascorbic qua thận khoảng 14 mcg/ml, ngưỡng này có thể thay đổi tùy theo từng người. Khi cơ thể bão hòa acid ascorbic và nồng độ trong máu vượt quá ngưỡng, acid ascorbic không biến đổi được và đào thải vào nước tiểu. Khi bão hòa ở mô và nồng độ acid ascorbic ở máu thấp, acid ascorbic đào thải ít hoặc không đào thải vào nước tiểu. Acid ascorbic có thể loại bỏ được bằng thẩm phân máu.

6. Cách dùng và liều dùng thuốc

Cách dùng

Thuốc có thể dùng qua đường tiêm bắp (IM), tiêm tĩnh mạch (IV) chậm hoặc tiêm dưới da. Tuy nhiên, kỹ thuật tiêm cần đặc biệt lưu ý:

Tiêm bắp: Mặc dù có thể thực hiện nhưng các bác sĩ thường hạn chế vì dung dịch Vitamin C có tính acid, gây đau buốt dữ dội tại vị trí tiêm và có nguy cơ gây hoại tử mô mềm nếu tiêm không đúng kỹ thuật.

Tiêm tĩnh mạch: Đây là đường dùng phổ biến tại bệnh viện. Yêu cầu bắt buộc là phải tiêm thật chậm để tránh nguy cơ sốc hoặc trụy mạch.

Liều dùng

Liều dùng dưới đây chỉ mang tính chất tham khảo cho mục đích điều trị. Liều lượng thực tế phải do bác sĩ quyết định dựa trên tình trạng bệnh lý:

Người lớn:

• Điều trị bệnh Scorbut: 0,5 – 1 g/ngày (tương đương 1 – 2 ống).
• Phòng bệnh Scorbut: 200 – 500 mg/ngày.

Trẻ em:

• Điều trị bệnh Scorbut: 100 – 300 mg/ngày.
• Phòng bệnh Scorbut: 30 mg/ngày.

Người suy thận: Cần hiệu chỉnh liều và giám sát chặt chẽ do nguy cơ tạo sỏi thận.

7. Tác dụng phụ thuốc

Bên cạnh tác dụng điều trị, việc tiêm Vitamin C Kabi có thể gây ra các tác dụng không mong muốn (ADR), đặc biệt khi dùng liều cao:

Xử trí: Nếu gặp bất kỳ triệu chứng bất thường nào sau khi tiêm, cần thông báo ngay cho bác sĩ để được xử lý kịp thời.

8. Lưu ý khi dùng thuốc

Chống chỉ định

Không sử dụng thuốc Vitamin C Kabi cho các đối tượng sau:

• Người có tiền sử dị ứng hoặc mẫn cảm với Vitamin C.
• Người bị sỏi thận (đặc biệt là sỏi oxalat) hoặc có tiền sử tăng oxalat niệu (do Vitamin C chuyển hóa thành oxalat làm tăng kích thước sỏi).
• Người bị thiếu hụt men G6PD (nguy cơ gây tán huyết, thiếu máu).
• Người bị bệnh Thalassemia (tăng nguy cơ hấp thu sắt quá mức).

Thận trọng khi sử dụng

Dùng Vitamin C liều cao kéo dài có thể dẫn đến hiện tượng “nhờn thuốc”, khi giảm liều đột ngột sẽ gây thiếu hụt Vitamin C (bệnh Scorbut hồi ứng).

Vitamin C liều cao có thể gây toan hóa nước tiểu, kết tủa sỏi urat hoặc cystin.

Khả năng lái xe và vận hành máy móc

Thuốc không ảnh hưởng đáng kể đến khả năng lái xe và vận hành máy móc. Tuy nhiên, nếu gặp tác dụng phụ như nhức đầu, mệt mỏi, cần thận trọng.

Thời kỳ mang thai

Vitamin C đi qua được nhau thai. Nếu dùng liều cao kéo dài trong thai kỳ, trẻ sinh ra có thể bị bệnh Scorbut do cơ thể trẻ đã quen với nồng độ Vitamin C cao từ mẹ. Chỉ dùng thuốc khi thật sự cần thiết và tuân thủ đúng liều bác sĩ kê.

Thời kỳ cho con bú

Vitamin C bài tiết qua sữa mẹ. Vẫn có thể sử dụng ở liều điều trị thông thường, nhưng cần thận trọng theo dõi nếu dùng liều cao.

9. Tương tác thuốc

Cần thông báo cho bác sĩ các thuốc bạn đang dùng để tránh tương tác bất lợi:

• Sắt: Vitamin C làm tăng hấp thu sắt qua đường tiêu hóa (có thể tốt hoặc xấu tùy trường hợp).
• Aspirin: Dùng cùng lúc có thể làm tăng bài tiết Vitamin C qua nước tiểu và giảm bài tiết Aspirin.
• Vitamin B12: Vitamin C liều cao có thể phá hủy Vitamin B12. Nên dùng hai thuốc cách nhau ít nhất 1 giờ.
• Xét nghiệm cận lâm sàng: Vitamin C liều cao có thể làm sai lệch kết quả xét nghiệm đường trong nước tiểu (dương tính giả hoặc âm tính giả) và xét nghiệm máu ẩn trong phân.

10. Bảo quản

Vitamin C rất dễ bị oxy hóa và biến màu khi tiếp xúc với không khí và ánh sáng.

• Bảo quản ở nhiệt độ dưới 30°C.
• Tránh ánh sáng trực tiếp (giữ nguyên trong hộp carton cho đến khi sử dụng).
• Để xa tầm tay trẻ em.

Bài viết trên chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Đọc giả chỉ nên thực hiện theo đúng chỉ định của bác sĩ đang điều trị cho bạn Nhà Thuốc An Tâm từ chối trách nhiệm nếu có vấn đề xảy ra.