Thuốc Lisanolona 80mg/2ml điều trị viêm đa khớp, thấp khớp

Thuốc Lisanolona 80mg/2ml là một trong những thuốc thuộc nhóm corticosteroid tổng hợp có tác dụng chống viêm và ức chế miễn dịch mạnh mẽ. Tuy nhiên, đây là thuốc kê đơn có nguy cơ tai biến cao nếu sử dụng sai đường tiêm hoặc sai kỹ thuật. Bài viết dưới đây được tham vấn y khoa bởi các Dược sĩ tại Nhà thuốc An Tâm sẽ cung cấp thông tin chuẩn xác nhất về loại thuốc này.

1. Thông tin chung về thuốc Lisanolona

Thuốc Lisanolona được bào chế dưới dạng hỗn dịch tiêm (không phải dung dịch), chứa hoạt chất Triamcinolone Acetonide. Đặc tính nổi bật của thuốc là khả năng tác dụng kéo dài (Depot), giúp duy trì hiệu quả điều trị trong nhiều tuần chỉ sau một mũi tiêm.

Thuốc thường được sử dụng trong các phác đồ điều trị chuyên sâu tại bệnh viện hoặc phòng khám chuyên khoa để xử lý các tình trạng viêm khớp, sẹo lồi, hoặc các bệnh lý dị ứng nghiêm trọng.

2. Thành phần của thuốc

Hoạt chất chính: Triamcinolone Acetonide 80mg.

Tá dược: Vừa đủ 2ml (bao gồm các chất bảo quản và chất ổn định hỗn dịch như Benzyl Alcohol).

3. Công dụng của thuốc (Chỉ định)

Bệnh lý cơ xương khớp: Viêm khớp dạng thấp, viêm bao hoạt dịch, viêm cột sống dính khớp, viêm mỏm lồi cầu, viêm khớp vảy nến.

Bệnh da liễu: Điều trị sẹo lồi (tiêm trực tiếp vào sẹo), bệnh vảy nến nặng, Lupus ban đỏ dạng đĩa, viêm da tiếp xúc cấp tính.

Bệnh hô hấp: Dự phòng và điều trị duy trì hen phế quản mạn tính (lưu ý: thuốc không dùng để cắt cơn hen cấp tính), viêm mũi dị ứng theo mùa hoặc quanh năm nặng.

Các bệnh lý khác: Suy thượng thận (dùng kèm mineralocorticoid), các phản ứng dị ứng thuốc trầm trọng.

4. Dược lực học

Triamcinolone Acetonide là một glucocorticoid tổng hợp có chứa flo. Tác dụng chống viêm của nó mạnh gấp nhiều lần so với Hydrocortisone và Prednisolone. Cơ chế hoạt động chính bao gồm:

Ức chế sự di chuyển của bạch cầu đa nhân và đại thực bào tới ổ viêm.

Làm giảm tính thấm của mao mạch, từ đó giảm sưng, phù nề.

Ức chế hệ miễn dịch hoạt động quá mức trong các bệnh tự miễn.

Đặc biệt, Triamcinolone ít gây giữ muối và nước hơn so với các corticoid thế hệ cũ, giúp giảm nguy cơ phù nề do tích nước.

5. Dược động học

Hấp thu: Khi được tiêm vào bắp hoặc khớp, thuốc không tan ngay lập tức mà tạo thành một “kho dự trữ” tại chỗ. Hoạt chất được giải phóng từ từ vào máu.

Thời gian tác dụng: Nhờ cơ chế giải phóng chậm, tác dụng của thuốc có thể kéo dài từ 2 đến 4 tuần, thậm chí lâu hơn tùy vào cơ địa và vị trí tiêm. Điều này giúp giảm số lần phải dùng thuốc cho bệnh nhân.

Chuyển hóa và thải trừ: Thuốc chuyển hóa chủ yếu qua gan và bài tiết qua nước tiểu.

6. Cách dùng và liều dùng thuốc Lisanolona

Cách dùng

Chuẩn bị: Phải lắc kỹ ống thuốc trước khi rút để đảm bảo dược chất phân tán đều.

Đường dùng:

Tiêm bắp sâu (IM): Phải tiêm sâu vào cơ mông lớn. Nên áp dụng kỹ thuật tiêm Z-track để tránh thuốc trào ngược ra mô dưới da gây teo da hoặc áp xe vô khuẩn.

Tiêm trong khớp: Đòi hỏi kỹ thuật vô khuẩn tuyệt đối để tránh nhiễm trùng khớp.

Tiêm trong tổn thương (Sẹo lồi, da): Tiêm trực tiếp vào nhu mô sẹo/tổn thương.

Liều dùng

Liều dùng phụ thuộc hoàn toàn vào chỉ định của bác sĩ và đáp ứng của bệnh nhân. Dưới đây là liều tham khảo:

Tiêm bắp (Toàn thân):

Người lớn và trẻ em > 12 tuổi: Khởi đầu 60mg. Liều duy trì từ 40 – 80mg tùy đáp ứng.

Khoảng cách giữa các liều thường là 4 tuần.

Tiêm trong khớp: Liều từ 2.5mg đến 40mg tùy thuộc vào kích thước khớp (Khớp nhỏ, trung bình hay lớn).

Tiêm vùng tổn thương da (Sẹo lồi): Thường dùng 1mg – 3mg cho mỗi vị trí tiêm, không vượt quá 30mg tổng liều một lần điều trị.

7. Tác dụng phụ cần lưu ý

Bên cạnh tác dụng điều trị, Lisanolona có thể gây ra các tác dụng không mong muốn, đặc biệt khi dùng kéo dài:

Tác dụng phụ thường gặp

Rối loạn tiêu hóa: Tăng nguy cơ loét dạ dày tá tràng.

Chuyển hóa: Tăng đường huyết (nguy hiểm với người tiểu đường), tăng huyết áp, giữ nước gây phù, hội chứng Cushing (mặt tròn như mặt trăng, béo bụng).

Thần kinh: Mất ngủ, hưng phấn quá mức hoặc trầm cảm.

Cơ xương: Loãng xương, teo cơ.

Biến chứng teo da và hoại tử

Đây là vấn đề rất hay gặp nếu kỹ thuật tiêm không đúng (tiêm quá nông hoặc thuốc trào ngược):

Tại vị trí tiêm có thể xuất hiện vết lõm sâu (teo lớp mỡ dưới da).

Mất sắc tố da (da bị trắng bệch tại chỗ tiêm).

Nếu gặp tình trạng này, cần thông báo ngay cho bác sĩ. Vết teo da có thể hồi phục sau vài tháng nhưng đôi khi là vĩnh viễn.

8. Lưu ý và thận trọng khi dùng thuốc

Chống chỉ định

Người mẫn cảm với Triamcinolone hoặc bất kỳ thành phần nào của thuốc.

Bệnh nhân đang bị nhiễm nấm toàn thân, nhiễm siêu virus hoặc nhiễm lao chưa kiểm soát.

Xuất huyết giảm tiểu cầu vô căn (khi tiêm bắp).

Trẻ em dưới 6 tuổi: Không khuyến cáo tiêm bắp do nguy cơ ức chế tăng trưởng và ảnh hưởng thần kinh.

Thận trọng khi sử dụng

Người bệnh dạ dày: Thận trọng với bệnh nhân viêm loét dạ dày tá tràng tiến triển hoặc tiềm ẩn.

Bệnh nhân tiểu đường: Cần theo dõi đường huyết chặt chẽ vì thuốc làm tăng đường huyết.

Tiêm vaccine: không tiêm vaccine sống giảm độc lực (Sởi, Quai bị, Rubella, Thủy đậu…) trong thời gian điều trị bằng Lisanolona liều cao ức chế miễn dịch, vì có thể gây nhiễm trùng lan tỏa.

Phụ nữ có thai và cho con bú

Thời kỳ mang thai: Thuốc được phân loại mức độ C theo FDA. Triamcinolone đi qua nhau thai và có thể gây suy thượng thận ở trẻ sơ sinh. Chỉ sử dụng khi lợi ích vượt trội hoàn toàn so với nguy cơ và có chỉ định chặt chẽ của bác sĩ.

Thời kỳ cho con bú: Thuốc bài tiết qua sữa mẹ. Cần cân nhắc ngừng cho con bú hoặc ngừng thuốc.

Khả năng lái xe và vận hành máy móc

Thuốc có thể gây chóng mặt, nhức đầu hoặc rối loạn tâm thần nhẹ ở một số người. Cần thận trọng khi lái xe sau khi tiêm.

9. Tương tác thuốc

Lisanolona có thể tương tác với các thuốc sau, làm thay đổi hiệu quả hoặc gia tăng độc tính:

Thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs – Aspirin, Ibuprofen): Tăng nguy cơ loét và xuất huyết tiêu hóa.

Thuốc điều trị tiểu đường: Làm giảm tác dụng hạ đường huyết, cần chỉnh liều thuốc tiểu đường.

Thuốc lợi tiểu: Tăng nguy cơ hạ Kali máu.

Rifampicin, Phenobarbital: Làm tăng chuyển hóa và giảm tác dụng của Triamcinolone.

10. Bảo quản

Giữ thuốc trong bao bì kín, tránh ánh sáng trực tiếp.

Nhiệt độ bảo quản dưới 30°C, không được để đông lạnh (đông lạnh sẽ phá hủy cấu trúc hỗn dịch).

Để xa tầm tay trẻ em.

Bài viết trên chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Đọc giả chỉ nên thực hiện theo đúng chỉ định của bác sĩ đang điều trị cho bạn Nhà Thuốc An Tâm từ chối trách nhiệm nếu có vấn đề xảy ra.